leminiz Yaplyor.
 
 
 
 
 
 
 
 
Aksaray
fx
English
EĞRİ MİNARE AKSARAY
Bu firmaya ait kayıtlar 18001. kez ziyaret edilmektedir.
Adres
Sofular Mh. 68100 Aksaray Türkiye/Aksaray/MERKEZ
 · Sanal Tur --
Foto Galeri
Fotoğraf Gönder
Video Galeri
Video Gönder
Arşiv Paylaş
Seyahatnameden
Duyurular

... Yükleniyor ...
Araç Kiralama
Otel Rezervasyon
Anı Defteri

... Yükleniyor ...
+ Anı Paylaş
Mekan Bilgisi

EÐRÝ MÝNARE

Türk Ýslam dünyasýnýn dünya kültür tarihine kazandýrdýðý birçok hazine ve deðer vardýr. Bunlardan birisi de Selçuklu diyarý olan AKSARAY’da bulunan EÐRÝ MÝNARE’dir. Dünyaca ünlü Ýtalya’daki Pisa kulesine benzerliði ile dikkat çeken Eðri Minare’nin ilginç hikâyesini Yedikýta’nýn bu sayýsýnda sizlerle paylaþacaðýz.

Eðri minare diðer adýyla Kýzýl minare Orta Anadolunun þirin bir þehri olan Aksaray’da bulunmaktadýr. Aksaray‘ýn tarihte kendisine mahsus birçok özelliði bulunmaktadýr. Fatih Sultan Mehmet Han 1453 yýlýnda Ýstanbul’u fethettiði zaman þehri Ýslamlaþtýrmak maksadýyla Anadolu’dan müslüman halk getirtmiþtir. Ýþte bu müslümanlar Aksaray’dan 1470 yýlýnda mahalle mahalle getirtilerek Ýstanbul’a yerleþtirilmiþtir. Keza Aksaray’da sadece dünyada 3 yerde bulunan Ervah Kabristanlýðý bulunmaktadýr. Ervah hakkýnda Evliya Çelebi seyahatnamesinde “Bu þehirde yedi binden fazla büyük evliyânýn yattýðý söylenmektedir. "Dâr'ül-ervâh" denilen bu yere nice defalar nur inmiþtir. Üzüntülü olan bir kimse burayý ziyaret etse üzüntüsü gider.” þeklinde anlatýlýr.


Eðri Minare

Eðri minare Aksaray’ýn en dikkat çeken; ancak Türkiye’de en az bilinen tarihi eserlerinden birisidir. Mimarý tam olarak bilinmediði gibi kim zamanýnda yaptýrýldýðý hakkýnda da þüpheler bulunmaktadýr. Birçok kaynakta “Selçuklu Sultaný I. Keyhüsrev tarafýndan 1221–1236 yýllarýnda yaptýrýlmýþtýr” þeklinde yazmaktadýr. Ancak I. Keyhüsrev 1211 yýlýnda vefat etmiþtir. Ý.Hakký Konyalý gibi birçok tarihçiye göre ise minareyi I. Keyhüsrev yaptýrmýþtýr. Minarenin yapým yýlý esas alýndýðý zaman minareyi Selçuklu sultanlarýndan I.Alâeddin Keykubad’ýn yaptýrdýðý ortaya çýkar.

Minare Þamlý Mahallesi, Nevþehir Caddesi üzerinde bulunmaktadýr. Horasan harcýnýn kullanýldýðý kýrmýzý tuðladan yapýldýðý için Kýzýl Minare, ekseninden eðri oluþundan dolayý da Eðri Minare olarak isimlendirilmiþtir. Fatih Sultan Mehmet dönemi ve sonrasýna ait kaynaklar ile Aksaray Þer’i Sicil Defteri’nde Keyhüsrev Camisi ve Minaresi olarak adý geçer. Eserin 1628 yýlýnda IV. Murad tarafýndan verilen bir de beratý bulunmaktadýr.

Minare, kare kaideli silindirik gövdelidir. Tuðla gövde ince bir silme ile ikiye ayrýlmýþ olup, yer yer zikzaklý bezemeler, üst kýsmýnda da büyük çoðunluðu dökülmüþ olan yeþil çiniler bulunmaktadýr. Tek þerefeli olan minarenin içerisinde 92 basamak bulunmaktadýr. Yaklaþýk 770 yýldýr ayakta kalabilmeyi baþarabilen bu benzersiz yapý, Kuzeybatý yönünde eðiktir. Minarenin boyu 30,6 metredir. Minarenin hala eðilmeye devam edip etmediði bilinmemektedir. Kitabesi kaybolduðu için minarenin sanatkârý da bilinmemektedir. Minarenin yanýndaki cami ise sonradan yapýlmýþtýr. Minareye ait camiyi Selçuklu sultaný I.Keyhüsrev’in yaptýrdýðý sanýlmaktadýr.

Ancak, 1931 yýlýnda basýlan Aksaray Tarihçesi isimli kitabýn yazarý Aksaray mektupçusu M.Hilmi; “Vilayet Umumi Meclisi azasýndan Hamza Kadý zadelerden Halit Bey’de mevcut bir vesikaya nazaran mezkür minarenin Selçuki ahfadýndan Fahriaverin yaptýrmýþ olduðu anlaþýlmaktadýr.” demektedir. Ancak diðer kaynaklarda bu bilgiyi teyit eden ikinci bir belge bulunmamaktadýr.

Selçuklularda sonra o bölgede meydana gelen depremden dolayý, caminin kubbesi yýkýlmýþtýr. 1470 yýlýnda Aksaray halký Ýstanbul’a nakledilince, Aksaray birden boþalmýþtýr. Halk merkeze çekildiðinden dolayý Eðri Minare ve civarý kaderine terk edilmiþtir. Depremden hemen sonra camide her hangi bir tamirat olmadýðý için yýllarca metrük bir halde býrakýlmýþtýr. Hatta Ýbrahim Hakký KONYALI’nýn yazdýðýna göre camini içerisinde kurtlar yuva yapmaya baþlamýþtýr. Cami Osmanlýlar zamanýnda tamirat görmüþtür. Ancak cami çok harap bir vaziyette olduðu için 1883 yýlýnda tekrar yýkýlarak yerine yeni bir cami yapýlmýþtýr. Bu camide 1937 yýlýnda yenilenmiþtir. Cami yapýlan onarýmlar nedeniyle asýl özelliðinden uzaklaþmýþtýr. Önünde birbirlerine kemerlerle baðlý beþ bölümlü bir son cemaat yeri bulunmaktadýr. Ýbadet mekânýnýn ve son cemaat yerinin üzeri kýrma çatý ile örtülüdür. Ýçerisinde mimari bir özelliðe rastlanmamaktadýr. Minarenin külahý ise çok eskiden yýkýlmýþ ve yok olmuþtur.

Ýtalya’daki Pisa’ya benzerliði ile dikkat çeken Eðri minare 1917 yýlýnda minarenin kaidesi geniþletilerek külah ve âlemi yeniden yapýlmýþtýr. 1970–1971 yýllarýnda Vakýflar Genel Müdürlüðü tarafýndan yapýlan tamiratta daha önce zeminde iki sýra olan taþ kýsým bugünkü seviyeye yükseltilmiþ ve eðim artýþýný durdurmak için gövdeye çelik halat baðlanmýþtýr. Ancak yapýlan son araþtýrmalara göre bu halatlarýn her hangi bir faydasý bulunmamaktadýr. Hatta minarenin tarihi görünümüne de zarar vermektedir. Nitekim 2004 yýlýnda Aksaray’ý ziyaret eden Avrupa Birliði Kültürel Miras Ödülü (Europe Nostra Award) de juri baþkaný Gianni Perbellini, Eðri minareye çekilen çelik halatlarýn minareye zarar verdiðini ve minarenin yýkýlmasýný hýzlandýrdýðýný belirtmiþtir. Minareye zarar vermemek için önündeki Nevþehir Caddesi, 1995 yýlýnda trafiðe kapatýlmýþtýr. 2009 yýlýnda Eðri minare ve çevresi Aksaray Belediyesi tarafýndan düzenlenmiþtir.

Ustasý minareyi eðri yapmýþ

Eðri minare’nin en büyük özelliði ise yapýlan son araþtýrmalarda ortaya çýkmýþtýr. Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliði Bölümü’nden Doç. Dr. Temel Bayrak, Yrd. Doç. Mehmet Akköse ve Aksaray Üniversitesi’nden Doç. Dr. Hacý Murat Yýlmaz ile birlikte ‘Eðri Minarenin Zamansal Davranýþlarýnýn Ýncelenmesi Üzerine Bir Araþtýrma’ baþlýklý çalýþma ile Eðri minare’nin eðikliðini incelemiþlerdir. Yapýlan incelemelere göre Eðri Minare’nin ustasý tarafýndan eðik yapýldýðý ortaya çýkmýþtýr. Dünyada bu özellikleri taþýyan baþka bir yapý bulunmamaktadýr.

Ýtalya’daki Pisa’nýn durumu ise tamamen farklýdýr. Zira Pisa kumlu toprak üzerine temeli atýldýktan sonra ve 3.kattan itibaren eðilmeye baþlamýþtýr. Kulenin eðilmesi birdenbire olmamýþtýr. Buradaki eðim zeminden kaynaklanmýþtýr. Eðri minarenin zemin etüdünde yapýlan son araþtýrmalara göre her hangi sorun görülmemektedir. Yani Pisa sonradan eðilmeye baþlamýþtýr, Eðri minare ise eðri olarak yapýlmýþtýr. Müslüman Türklerin dünya medeniyetine yaptýklarý katkýlardan bir tanesi de, dünyanýn ustasý tarafýndan eðri yapýlan ilk ve tek yapýtý olan EÐRÝ MÝNARE’dir.

Minarenin özellikle kaide ve pabuç kýsmýnýn korunmasýna yönelik yapýlan onarýmlar sonucu yer yer orijinal biçimi zarar görmüþtür.

Eðri Minare niçin eðri yapýlmýþtýr?

Bu konuda kaynaklarda her hangi bir bilgiye rastlanmamaktadýr. Ancak Aksaray üzerine araþtýrmalar yapan ve bu konuda yakýnda bir kitabý çýkacak olan Ömer OK’un deðerlendirmeleri dikkati þayandýr.

“Eðri minare yapýldýðý yýllarda hemen kýble tarafýnda bulunan Uluýrmak nehri minareye mýuhtemelen bugünkünden çok daha yakýn idi. Minareyi yapan mimar hem yerçekim kanununa muhalefet ederek, hem de bozuk bir zemin olan ýrmak kenarýna minareyi nehrin aksi istikametinde (Kuzeybatý yönünde) eðri yapmasý, tamamen mimarlýk eseridir. 700 yýlý aþkýn geçen bir zaman diliminde minarede hala her hangi bir çatlama veya ekseninde oynama olmamasý ise mimarýn eþsiz gücünü gösretmektedir.”

Kaç derece eðiktir?

Eðri minarenin eðikliði konusu son günlerde Aksaray basýnýnda tartýþma konusu olmuþtur. Ýncelediðimiz birçok kaynakta minarenin 27° eðik olduðu yazmaktadýr. 15 Nisan 2010 tarihinde Yeni Aksaray gazetesinde Aksaray’lý tarihçilerden Mustafa Fýrat GÜL ise bu fikre katýlmadýðýný açýklamýþtýr.

T. Bayrak, H.M. Yýlmaz, M. Yakar’ýn yaptýðý araþtýrmalar Minarenin 27° eðik olmadýðýný ortaya koymuþtur. Yapýlan hesaplamalara göre minarenin zeminden itibaren 2° 28’ 14,16 eðildiði, kaideden itibaren ise 3° 11’ 18,08 derecede eðildiði tespit edilmiþtir.

Pisa Kulesi

Pisa, Ýtalya'nýn Pisa þehrinde Piazza dei Miracolide (Ýtalyanca Mucizeler Meydaný) yer alan ve 1063–1090 yýllarýnda yapýlan þehir katedralinin çan kulesi, ana yapýdan ayrý olarak 1173'te yapýlmýþtýr. Pisa Kulesi, bu çan kulesidir. Tamamen beyaz mermerden yapýlan kule, üst üste bindirilmiþ yuvarlak 6 sütun dizisinden meydana gelmiþtir. Duvarlarý tabanda yaklaþýk olarak 4 metre kalýnlýktadýr. 56 metre yüksekliktedir. Üzerine 294 basamaklý bir merdivenle çýkýlýr. Kulenin yapýmý tam 174 yýl almýþtýr. Mimarýnýn ismi ise bilinmemektedir.

Tam tepe noktasýnda, kule yaklaþýk olarak 5 metre yana yatýktýr. Yani kulenin tepesi, dikey durumundan aþaðý yukarý 5 metre dýþa kaymýþtýr. Bu durum sonradan olmuþtur. Ünlü kulenin eðiminin giderek artmasý neticesinde 1990 yýlýnda baþlayan teknik müdahalelerle 18 yýl sonra olumlu sonuç alýnmýþtýr. Yapýldýðý yýllardan bu yana Piza Kulesi'ndeki eðimde ilk kez tam bir duraklama olmuþ, kuledeki eðim tamamen durmuþtur. 2001 yýlýnda Piza Kulesi ve çevresindeki katedral, kilise ve mezarlýk UNESCO tarafýndan Dünya Mirasý olarak kabul edilmiþtir.

Eðri minarenin turizm e katkýsý

Eðri Minare, dünyaca ünlü Pisa Kulesi gibi eðri olmasýna raðmen tanýtýmý yeterince yapýlamadýðý için Kapadokya’ya gelen turistlerin gezi programý dýþýnda kalmaktadýr. Kapadokya`ya her yýl ortalama 2 milyon yerli ve yabancý turist gelmekte ve bu turistler Eðri Minare’nin varlýðýndan habersizdir. Kapadokya`ya gelen turiste öncülük eden rehberlerin yarýsýnýn Eðri Minare’yi bilmemesi ve yeterince tanýtýmýmýn yapýlmamasý da bu durumu etkilemektedir.

Benzer Mekanlar

... Yükleniyor ...
Konaklama

... Yükleniyor ...
Alışveriş

... Yükleniyor ...
Konum Haritası

Yükleniyor !..
Paylaşalım
Hata Bildir
Arkadaşına Tavsiye Et
Editöre Mesaj
Web Sayfana Ekle
Mekan360.Com, 360, Sanal Gezinti, Sanal Tur, Sanal 360, Panorama, Panoramik, Virtual Tour,3 boyutlu360 ,3d,360 degree virtual,360 derece,360 derece İstanbul,360 derece şehir,360 derecelik fotoğraf,360 foto,360 fotoğraf,360 mekan,360 okul,360 one vr,360 panorama,360 photography,360 prodiksiyon,360 prodüksiyon,360 sanal gezinti,360 sanal tur,360 sanaltur,360 tr,360 vr,360 şehir,360foto,360tr,3d,3d 360,3d Fotograf,3d Fotoğraf,,3d foto,3d fotoğraf,3d fuar,3d hastane,3d müze,3d otel,3d panorama,3d panoramas,3d stüdyo,3d virtual tour,3d şehir,3d360,Sanal fuar,Sanal gezinti,Sanal müze,Sanal şehir,belediye 360, ,insaat 360,interaktif 360,ipix,kr pano,krpano,kuresel ,küresel 360,küresel foto,medya,medya360,mekan,okul360,panaromik,panaromik çekim,panoramic virtual tour,,panoramik fotoğrafcılık,panoramik İstanbul360,şehir portalı,otel portalı,turiz portalı,city portal,otel , markalı konut,mermer portalı ,hastane,okul,restaurant,yeme içme, alışveriş,gezi,sanaltur,sanalgezinti,mekan,mekan portalı,belediye,kentsel projeler, yapı,emlak ,kentrehberi