TARİHİ MEKANLAR

NECİP PAŞA KÜTÜPHANESİ

Hakkımızda

Tire Necip Paşa Kütüphanesi, 1827 yılında II. Mahmut dönemi devlet adamlarından Gürcü Mehmet Necip Paşa tarafından yaptırılmıştır. Yörenin en önemli kültür miraslarındandır.
Tire'yle doğrudan bir ilişkisi tespit edilemeyen Mehmet Necip Paşa'nın  böyle önemli bir eseri neden  bu kentte yaptırdığı tam olarak bilinememektedir.
Ama XIII yy sonlarında başlayan Beylikler Dönemi Anadolu'da yeni bir oluşumu başlatmış, yeni merkezler oluşmuştur. Türk şehir zevkinin etkilediği bu merkezler arasında Osmanoğulları'nın merkezi Bursa, Saruhanoğulları'nın merkezi Manisa ve Aydınoğulları'nın merkezlerinden birisi olan Tire, önemli örneklerdir. Bu şehirlerin benzer yönleri sadece coğrafi konumları ve tarihi özellikleri değildir. Her üç kentte bulunan kültürel varlıkların en az kayıpla günümüze kadar gelebilmesi, onların bir başka ortak yönlerini ortaya koymaktadır.
Muhtemeldir ki; aynı zamanda pek çok devlet ve bilim adamı yetiştiren bu tarihi kentin eğitim hizmetlerine bir katkýı sağlamak amacıyla Necip Paşa Kütüphanesi’ni burada kurmuştur.
Rivayet odur ki, 1826 yılında Tire'ye sürgün edilen ünlü tıp bilgini, tabib şanizâde Atâullah Efendi'nin Tire'ye gelişini nezaret eden Paşa, Tire'de uzun yıllar eğitim ve öğretim faaliyetiyle ülkeye hizmet eden tarihi İbni Melek Medresesi öğrencilerinin orada burada, ağaç gölgelerinde ders çalıştığını görür ve onların buna layık olmadıklarını düşünür. Cömert kişiliği, ve ilim severliği gereği bir kütüphane yaptırmaya karar verir. Hemen adamlarına gerekli talimatları verir; çok kısa bir zamanda kütüphaneyi yaptırarak hizmete açar.
Vakfiyede yer alan "Hâlâ Baruthâneler Nâzırı atûfetlü, re'fetlü Mehmed Necib Efendi İbn Abdü'lMûcib hazretleri... " ifadelerinden, kütüphanenin kurulduğu yıllarda baninin “Baruthane Nazırı” olarak görev yaptığı anlaşılmaktadır. Sarayda bulunmanın avantajıyla pek çok değerli kitap elde etmiş ve  bunları kütüphaneye bağışlamıştır. Gerek kitapların temininde, gerek kütüphanenin yapılışında hiçbir fedakarlıktan kaçınmamıştır. Ayrıca bu eserinin sonsuza dek yaşaması için geniş akarlar (gelir getirici mülkler) vakfederek bunların nasıl yönetileceğini açıklayan bir vakfiye düzenlemiştir. Burada kütüphaneye konan kitapların özelliklerinden, görevlilerin niteliklerine, sayım ve denetim yapacak heyetin seçimine, binanın bakım ve onarımı için yapılacak giderlere kadar her ayrıntı açık açık sıralanmıştır.
 
Halen Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne bağlı İstanbul Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesi'nde teşhir edilmektedir. Diğerleri, ilk üç sayfasında fevkalade değerli katı` süsleme örnekleri bulunan 230x130 mm. ebadındaki Mehmed Selim Tahranî Dîvâný, Fahreddin Râzî'nin "Mefâtîhu'l-Gayb" adlı Tefsîr-i Kebîr'i, Tefsîr-i İsfehâni, Mecmua-i Zâifî, Bidâyetü'l-Mübtedî gibi kayda değer eserlerdir.

Etiketler

necip paşa kütüphanesi tire necip paşa kütüphanesi kütüphane kitap gürcü mehmet necip paşa

Fotoğraflar

Görüşler (3)

murat yorgun

Dünya'ca ünlü eski eser yazıt ve kitapların bulunduğu,araştırmacıların kaynak bulabilecekleri ideal bir kütüphanedir.

1 yıl önce

osman yazar

3 ay önce

Yiğit Özalp

9 ay önce

Yorum Ekle